اينكه بفهمد در آن چه چيزى نوشته صحيح نيست و نگهدارى آن براى مردمى كه بيم لغزش آنها مىرود حلال نيست . بنابراين بر عوام و مانند آن لازم و واجب است از اين كار اجتناب نمايد و از كتاب‌هايى كه مشتمل بر شبهاتى است كه در رفع آن عاجزند اجتناب نمايند . خريد و فروش و كاسبى كردن و نگهدارى آنها جايز نيست بلكه از بين بردنش واجب است . مسأله 16 - انجام سحر و ياد دادن آن و ياد گرفتن و كاسبى كردن با آن حرام است و منظور از سحر ، افسونى است كه مىنويسند يا مىخوانند و به وسيله‌ى آن در بدن يا نفس و يا عمل كسى نفوذ مىكنند و از اين كار يا او را مىخوانند يا بى هوش مىكنند و يا در داد و ستد كسى و يا از كسى متنفر مىسازند و مانند آن ، به خدمت گرفتن فرشته ، جن ، ارواح و تسخير آنها ملحق به سحر است و آنها نيز حكم سحر را دارد ، بلكه شعبده بازى كه عبارت است از انجام حركات سريع غير واقع را واقع نشان دادن نيز ملحق به سحر است و همچنين كهانت ، كه عبارت است از اينكه از اخبار آينده خبر دهد بر عمر خود اين اخبار را از اين جن مىگيرد و يا دعا كند كه من ترفندى دارم كه با آن متوجه مىشوم در آينده چه اتفاقى مىافتد و يا از قيافه كسى او را مىشناسم و ادعا كند من از قيافه كودكى كه بر سر او نزاع شده مىدانم كه فرزند چه كسى است و اين خلاف فراش است و شارع ميزان را در اين مورد هم بسترى قرار داده و ستاره شناسى كه عبارتست از خبر قطعى و جزئى دادن از حوادث آينده مانند گرانى و ارزانى ، قحطى و فراوانى نعمت و فراوانى باران و كم شدن آن و مانند آن از خير و شر و ضرر و نفع با استناد به حركات ستارگان صورت‌هاى فلكى و با اعتقاد به اينكه آن در اين مؤثر هستند و يا با شركت با خداى متعال آن آثار را در عالم بر جاى مىگذارند : و ( تعالى اللَّه عمّا يقول الظّالمون ) . بله اگر كسى بگويد خداوند فلان تأثير را در آن حركت قرار داده اشكالى ندارد البته به دليل قطعى ، همچنين خبر دادن از خسوف و كسوف و يا طلوع هلال ماه يا به هم رسيدن كواكب يا خارج شدن آنها ( مانند خارج شدن از برج عقرب ) و اينها مورد بحث نيست ؛ زيرا اين موارد ناشى از قواعد و اصول محكم است و خطايى در آن وجود ندارد و اگر هم خطايى رخ داد به دليل اشتباه در حساب و اعمال قواعد علم است ؛ همانند ساير علوم ديگر . مسأله 17 - غِشّ در معامله به گونه‌اى كه مخفى باشد حرام است . مانند آب ريختن در سير و يا مخلوط كردن گندم خوب و بد و يا داخل كردن پيه در روغن يا روغن نباتى و مانند آن بدون اينكه به مشترى اعلام كند ، اين عمل معامله را فاسد نمىكند هر چند اين كار حرام است و مشترى بعد از اينكه مطلع شد ، داراى خيار مىگردد ، بله اگر غش در